เจ็บคอแบบไหน? เสี่ยง! ทอนซิลอักเสบ

เจ็บคอ เป็นหนึ่งในอาการที่พบเจอได้บ่อยในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเกิดจากการติดเชื้อไวรัส เชื้อแบคทีเรีย การเปลี่ยนแปลงของอากาศ หรือแม้แต่การใช้เสียงเยอะเกินไป แต่หากเจ็บคอเรื้อรังบ่อย ๆ อาจเป็นสัญญาณบ่งบอกว่าคุณกำลังเสี่ยงเป็น “ทอนซิลอักเสบ” ถ้าปล่อยไว้โดยไม่รักษา อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพมากขึ้นได้ มาทำความเข้าใจอาการทอนซิลอักเสบอย่างละเอียด และเรียนรู้วิธีรับมือที่ถูกต้องกันเถอะ

ต่อมทอนซิล คือ

ต่อมทอนซิล (tonsil) เป็นเนื้อเยื่อน้ำเหลืองสองก้อนที่อยู่บริเวณลำคอ ทั้งสองข้างซ้ายและขวา มีหน้าที่หลักคือช่วยป้องกันเชื้อโรคต่าง ๆ ที่เข้าสู่ร่างกายทางปากและทางจมูก ทำหน้าที่เหมือน “ด่านหน้า” ของระบบภูมิคุ้มกัน ช่วยดักจับสิ่งแปลกปลอมก่อนเข้าสู่ร่างกาย

ทอนซิลอักเสบ เกิดจาก

ทอนซิลอักเสบ (tonsillitis) คือ ภาวะที่ต่อมทอนซิลเกิดการอักเสบ บวม แดง และอาจมีหนอง ปัจจัยหลักมักเกิดจากการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจส่วนบน ไม่ว่าจะเป็น

• เชื้อแบคทีเรียสเตรปโตคอคคัส (streptococcus) ที่ทำให้เกิดการอักเสบบริเวณลำคอ


• ไวรัสไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ หรือไวรัสชนิดอื่น ๆ ที่กระตุ้นให้เกิดการอักเสบและบวมบริเวณต่อมทอนซิล

เจ็บคอแบบไหน เสี่ยง! ทอนซิลอักเสบ

• เจ็บคอเรื้อรัง เป็น ๆ หาย ๆ มากกว่า 1 สัปดาห์ หรือมีอาการบ่อยครั้งในช่วงสั้น ๆ


• มีไข้สูง โดยเฉพาะเมื่อต้องร่วมกับอาการเจ็บคอมาก กลืนอาหารลำบาก และเพลีย


• คอบวม หรือเห็นจุดขาวบริเวณทอนซิล บางครั้งเมื่อส่องไฟสังเกต อาจเห็นคราบหรือจุดสีขาวบนต่อมทอนซิล ซึ่งเป็นสัญญาณอักเสบรุนแรง


• ต่อมน้ำเหลืองบริเวณคอบวมโต หากกดแล้วเจ็บ อาจบ่งบอกถึงการติดเชื้อในบริเวณลำคอ

เจ็บคอ กินยาแก้อักเสบช่วยได้จริงหรือไม่?

ในกรณีที่ผู้ป่วยเป็นการติดเชื้อแบคทีเรีย “ยาแก้อักเสบ” หรือที่เราเรียกว่ายาปฏิชีวนะ (antibiotics) มีความจำเป็น หากแพทย์วินิจฉัยว่าเกิดจากเชื้อแบคทีเรียสเตรปโตคอคคัส แต่การกินยาต้านการอักเสบโดยไม่จำเป็นอาจทำให้เกิดการดื้อยา ควรรับคำแนะนำจากแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

อาการทอนซิลอักเสบแบบไหน ควรไปพบแพทย์

ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะมีอาการเจ็บคอ กลืนลำบาก กดเจ็บบริเวณคอตำแหน่งต่อมทอนซิล พบลักษณะต่อมทอนซิลบวม แดง อาจมีจุดขาว ๆ เหลือง ๆ คล้ายหนองกระจายทั่ว ๆ ปกคลุมอยู่ บางครั้งอาจมีอาการเจ็บร้าวไปที่หู อาจเกิดร่วมกับอาการ

• ไข้สูง หนาวสั่น หรือไข้ต่ำ ขึ้นกับชนิดของเชื้อโรค


• ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยเนื้อตัว อาจมีตาแดง


• คลำและกดเจ็บบริเวณต่อมน้ำเหลืองด้านหน้าลำคอส่วนบนโตทั้งสองข้าง

ทอนซิลอักเสบ เสี่ยงมะเร็งต่อมทอนซิลหรือไม่

โดยทั่วไปแล้ว ทอนซิลอักเสบไม่ใช่ภาวะที่สามารถกลายเป็นมะเร็งต่อมทอนซิลได้โดยตรง อย่างไรก็ตาม “มะเร็งต่อมทอนซิล” อาจเกิดจากการติดเชื้อไวรัสบางชนิด เช่น ไวรัส HPV หรือปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ อย่างการสูบบุหรี่เป็นประจำหรือดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นประจำ แต่หากมีอาการเจ็บคอเรื้อรัง ต่อมทอนซิลบวมผิดปกติ หรือมีแผลเรื้อรัง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อคัดกรองหาสาเหตุที่แท้จริง

วิธีการรักษาอาการทอนซิลอักเสบ

วิธีรักษาหลัก ๆ ขึ้นอยู่กับสาเหตุของการอักเสบ โดยทั่วไปมีวิธีการรักษา ดังนี้

ปรับพฤติกรรม

หากผู้ป่วยมีอาการเจ็บคอเพียงเล็กน้อย ไม่มีไข้ ทางแพทย์จะรักษาตามอาการและผู้ป่วยสามารถหายเองได้โดยการพักผ่อนให้เพียงพอและดื่มน้ำมาก ๆ

ยาปฏิชีวนะ

สำหรับผู้ป่วยที่มีอาการไข้ร่วมกับอาการเจ็บคอ แพทย์จะพิจารณาให้ยาปฏิชีวนะ

ผ่าตัดต่อมทอนซิล

กรณีที่รักษาด้วยยาปฏิชีวนะไม่ได้ผล เกิดภาวะแทรกซ้อน ภาวะต่อมทอนซิลอักเสบเรื้อรัง หรือมีความเสี่ยงเกิดโรคมะเร็งต่อมทอนซิล

วิธีป้องกันต่อมทอนซิลอักเสบ

• ล้างมือก่อนรับประทานอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ


• หลีกเลี่ยงการสัมผัสจมูกหรือปากโดยไม่จำเป็น


• หลีกเลี่ยงสถานที่แออัด และสวมหน้ากากอนามัยในช่วงที่มีการระบาดของโรคติดเชื้อ


• ดื่มน้ำสะอาด กินอาหารปรุงสุกใหม่ ๆ


• หลีกเลี่ยงการใช้ของร่วมกับผู้อื่น เช่น ช้อน ส้อม แปรงสีฟัน แก้วน้ำ กระดาษทิชชู


• ลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น การสูบบุหรี่ การดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ และพักผ่อนให้เพียงพอ

ขอบคุณแหล่งที่มา   : urlkub บริการ  ย่อลิงค์  สำหรับเว็บไซต์